vrijdag 15 maart 2013

Euforisch Bouwwerk

Christian Weijts heeft volgens mij als een architect gebouwd aan zijn roman Euforie. Het interessante werk heeft 3 'lijnen': de lijn van de architect Johannes Vermeer, de lijn van zijn puberale ontwikkeling en de derde lijn de lijn van de gekozen quotes uit de diverse lezingen, die Johannes in zijn leven tot nu toe heeft gegeven. Juist die derde lijn geeft volgens mij zijn architectuur-filosofie weer in het traject van "de buitenwereld maakt de binnenwereld" en is voor mij een soort onderbouwing van de boeiende ontwikkeling in het verhaal over de architect, het bureau, de intriges en de prijsvraag.
In de kapel in de vorm van de lemniscaat bouwt Vermeer iets moois wat binnen goed uitwerk, maar het accent ligt nog heel erg op de tastbare vormt:  bij het Nieuwe Elysium ontwerpt hij een doordachte wereld, waarvan hij later als hij er verblijft ontdekt dat de mensen 'van binnen' er iets anders van gemaakt hebben ( andere padden, ander doorgangen door de hagen, andere benadering van het restaurant,etc) en bij de prijsvraag schuift hij na ieder nieuwe poging verder op om de "binnenwereld" zelf meer en meer gestalte te geven. Bij het allerlaatste ontwerp heeft hij geen eigen bureau meer, wil hij er geen beroemdheid meer mee worden en wil het ontwerp zelfs niet eens meer indienen. Als aan het einde van de roman door hem de tekeningen aan de muur zijn gehangen, schrijft hij daar boven: "EUFORIE"
en over die naam verbazen we ons steeds weer. In het boek zegt Weijts dat euforie komt van het Griekse euforía (weer wat coquetteren?) eu en forein = goed en dragen. Goed gedragen??
Van het bouwwerk van EUFORIE op de omslag tot de naamgeving op blz 392 hebben we met Chritian Weijts een hele weg afgelegd.
Ik heb die weg geboeid en geintersserd gevolgd.

Jan

3 opmerkingen:

  1. Ben ik met je eens. Met de kanttekening dat als het allemaal ietsje minder geweest was, ik het beter had kunnen volgen.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Mooie analyse, jan. Vooral ook het deel over de ontwikkeling van Vermeer als archtect.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Mee eens, mooie analyse en heb ik ook wel zo ervaren tijdens het lezen van het boek. Ik ben benieuwd wat de schrijver van deze analyse vindt!

    BeantwoordenVerwijderen