Mijn gedachten bij het lezen van Euforie.

Ik heb dit boek met veel plezier gelezen, niet in de laatste plaats omdat ik zelf ben geboren en getogen in Den Haag. Aan de Frankenslag wel te verstaan, op loopafstand van de Fred.  Het is geen boek met heel veel diepgang of gelaagdheid, het is wel een vlot te lezen verhaal. De dissertaties over architectuur geven een leuk extraatje.

Het gehele verhaal beleef je als lezer door de ogen van de hoofdpersoon, Johannes Vermeer. Johannes treft mij als een uitermate introverte persoon. Hij is erg benauwd voor wat anderen van hem vinden en durft zich niet bloot te geven. Hierdoor heeft hij moeite diepgaand contact op te bouwen met anderen. Dit verklaart ook zijn gedrag wat je in veel gevallen laf zou kunnen noemen.

Door de opzet van het boek krijgen we een diepgaand uitgewerkt beeld van de persoon van Johannes Vermeer in tegenstelling tot de overige personages, die verder vrij oppervlakkig worden neergezet. Dat komt ook omdat Johannes zelf weinig interesse heeft voor wat anderen beweegt. Hij is meer een observator die de wereld om zich heen als het ware van een afstand bekijkt. Hij kijkt naar hoe mensen zich ten opzicht van elkaar bewegen. Hij wil zich niet mengen in waar anderen mee bezig zijn.

Dit introverte observerende karakter komt in de verschillende verhaallijnen duidelijk naar voren.
In zijn jeugd, als hij geobsedeerd raakt van het persoontje van Isa Verstuijven, maar gechoqueerd raakt als zij hem deelgenoot maakt van haar intiemste gedachten. Hij kan daar klaarblijkelijk niet mee omgaan. In zijn latere leven, als zijn huwelijk uit elkaar valt zonder dat hij het zelf doorheeft. En in zijn werk, als zijn zakenpartner verwikkeld raakt in een web van fraude. Hij krijgt voldoende aanwijzingen, maar hij sluit er zijn ogen voor… tot het te laat is en alles in elkaar stort.

Euforie of niet.

Dit boek heeft een pakkend begin. Het maakte mij nieuwsgierig. Het is geheel geschreven vanuit het perfectief van Johannes Vermeer, de hoofdpersoon. Hij is zoekende en niet erg zelfverzekerd, zowel in zijn jeugd, als partner en als architect. Hij heeft bepaalde dromen, maar die vindt hij moeilijk te verwezenlijken. Er zijn twee verhaallijnen, zijn jeugd en het nu. Beide verhaallijnen zijn interessant en worden regelmatig afgewisseld wat het boeiend maakt. Ik wilde graag weten hoe het verder ging in zijn jeugd en in het nu. Ik leefde mee met de hoofdpersoon van het begin tot aan het eind. Ook de combinatie van fictie en non-fictie is interessant.  Een boeiend boek.

Blog

Geen idee wat ik moet schrijven. Praten is mijn vak endoe ik graag. Zie jullie zaterdag!

vragen

Antwoorden op de vragen van Christiaan Weijts;
gewone lezer
tja, ik ben een gewone lezer, ik wil worden meegenomen.
Als ik jouw ideeen over vernieuwingen lees, herken ik een en ander wel, en dat voegt wel toe aan het geheel. Maar ik heb geen literatuur gestudeerd, en ik bekijk boeken ook niet zo, vanuit mezelf.

personage
mij intrigeert Isa het meeste
Ze blijft eigenlijk heel vaag, je weet totaal niet of zij al tiener met Johan speelde of hem als fijne kameraad  zag. Ook later komt alleen haar uiterlijk aan bod.
De eerste ontmoeting met Isa (nou ja, achteraf was ze het niet) vond ik wel heel mooi beschreven, dat raakte me;
" ik ken haar maar..... ze kijkt nog een keer om, Isa."
Groetjes tot zaterdag
Loes

die pleerol (p.7)

En we gaan even verder: tyfusramen (p.7) - ach, zeik niet - takkentram - (p.8) - pishokken (p.9) - verdomme ..hufter, ik loop je hier niet voor jan lul te redden (p.16) - die vadzige spekhond (p.27) - varkensreet (p.35) - trut van een klantenservice (p.37) - veenteef (p.39) - (Celine als studente was al) een ongelooflijk lekker wijf (p.40) - spuitpoep (p.54) - enz. enz., ik zou zo nog wel even kunnen doorgaan.
Eigenlijk best een nogal grof taalgebruik en dat in die hoofdstukken zonder romeinse cijfers, en het gaat naar mijn mening soms wel erg ver, zoals:  De privacy om je zaad over het beeldscherm te spuiten terwijl ze (=Celine) daar staat te glimlachen. (p.229)
Natuurlijk is het bovenstaande wat uit het verband gerukt, maar gezien de breedvoerige maatschappelijke en architectonische beschouwingen die er tegenover staan vermoed ik toch wat schizofrene trekjes bij Johannes Vermeer.

Twee vragen 2) Vernieuwing van de roman

2) N.a.v. de Wanda Reisel-opmerking. Ik zat deze week met Wanda R in een panel waarin het ging over de toekomst van de roman (Oek de Jong had daar een praatje over). Mijn stelling toen was dat je als schrijver toch ook altijd probeert het genre van de roman zélf verder te helpen, de kunstvorm verder te ontwikkelen. Zoals Flaubert voor 't eerst alleen maar via de personages sprak (vrije indirect rede is door hem uitgevonden in Mme Bovary), en zoals Joyce nog verder ging door een microfoon in het hoofd van zijn personages te hangen, en zoals Houllebecq ineens het sociologische essay aan de roman toevoegde.
Mijn vraag: zijn jullie als 'gewone lezers' (zeg ik nu maar even) ook op zoek naar zulke vernieuwingen? Waar zie je die (in de Nederlandse literatuur)? En zie je ze ook in Euforie? Of is dit een onderwerp waar lezers in het geheel niet mee bezig zijn, en willen ze zich 'gewoon' kunnen verliezen in een verhaal?

Twee vragen: 1) personages

Beste Leesclublezers,

We zien elkaar volgende week, en in de aanloop daar naartoe alvast twee vragen, waar ik zelf benieuwd naar ben. Ik verdeel ze even over twee aparte blogberichten. Jullie kunnen erop reageren.

1) Welk personage heeft de meeste indruk gemaakt (in positieve of negatieve zin), en hoe komt dit? Is dit door het karakter, de manier waarop het personage beschreven is / vorm krijgt, of hoe het tegenover een ander personage staat.

Vanmorgen las ik in de NRC van zaterdag een artikel van Wanda Reisel getiteld "Laat de literatuur ondergronds gaan" Dit was me uit het hart gegrepen als het gaat over de aantrekkingskracht van literatuur. Ik ga er van uit dat Christiaan het ook gelezen heeft en ben heel benieuwd wat hij er van vindt juist op het moment dat hij genomineerd is voor de Librisliteratuurprijs. Ik citeer hieruit: "Een roman heeft haar domein in de stilte en in het donker van je hoofd."  Ik moet toegeven dat ik nog nooit iets van Wanda Reisel gelezen heb maar deze column is geweldig, al literatuur op zichzelf en zeer een nuttige aanvulling op het functioneren van onze leesclub.

Toon Mentink

Euforisch Bouwwerk

Christian Weijts heeft volgens mij als een architect gebouwd aan zijn roman Euforie. Het interessante werk heeft 3 'lijnen': de lijn van de architect Johannes Vermeer, de lijn van zijn puberale ontwikkeling en de derde lijn de lijn van de gekozen quotes uit de diverse lezingen, die Johannes in zijn leven tot nu toe heeft gegeven. Juist die derde lijn geeft volgens mij zijn architectuur-filosofie weer in het traject van "de buitenwereld maakt de binnenwereld" en is voor mij een soort onderbouwing van de boeiende ontwikkeling in het verhaal over de architect, het bureau, de intriges en de prijsvraag.
In de kapel in de vorm van de lemniscaat bouwt Vermeer iets moois wat binnen goed uitwerk, maar het accent ligt nog heel erg op de tastbare vormt:  bij het Nieuwe Elysium ontwerpt hij een doordachte wereld, waarvan hij later als hij er verblijft ontdekt dat de mensen 'van binnen' er iets anders van gemaakt hebben ( andere padden, ander doorgangen door de hagen, andere benadering van het restaurant,etc) en bij de prijsvraag schuift hij na ieder nieuwe poging verder op om de "binnenwereld" zelf meer en meer gestalte te geven. Bij het allerlaatste ontwerp heeft hij geen eigen bureau meer, wil hij er geen beroemdheid meer mee worden en wil het ontwerp zelfs niet eens meer indienen. Als aan het einde van de roman door hem de tekeningen aan de muur zijn gehangen, schrijft hij daar boven: "EUFORIE"
en over die naam verbazen we ons steeds weer. In het boek zegt Weijts dat euforie komt van het Griekse euforía (weer wat coquetteren?) eu en forein = goed en dragen. Goed gedragen??
Van het bouwwerk van EUFORIE op de omslag tot de naamgeving op blz 392 hebben we met Chritian Weijts een hele weg afgelegd.
Ik heb die weg geboeid en geintersserd gevolgd.

Jan

irritante hoofdpersoon

Euforie is een boek waarin Weijts veel actuele thema’s aansnijd zoals: de media, fraude, bureaucratie en de kredietcrisis. Passages uit het heden worden afgewisseld met fragmenten uit de middelbare schooltijd van Vermeer, waarin hij terugblikt op zijn herinneringen aan zijn jeugdliefde Isa. De jeugdculturen worden door Weijts zeer treffend beschreven. Ik vind het zeker in het begin een aardig boek, maar zeker geen topper.Veel stukken zijn naar mijn mening ik te gedetailleerd,terwijl karakters niet worden uitgewerkt. Ook zijn er een aantal losse eindjes. In de loop van het boek begon ik me ook steeds meer te irriteren aan de hoofdpersoon, die heel anders handelt dan hij eigenlijk zou willen, gezien zijn gedachten die in het boek cursief beschreven worden.

Een eerste indruk?

Heel in het begin viel me een gelijkenis op met het boek van Amy Waldman 'The Submission ', 'De inzending', dat gaat over het ontwerpen voor het 'Ground Zero'-terrein. Gelukkig bleek de uitwerking van eenzelfde gegeven totaal anders.

En gelukkig heeft Weijts een plot ingebracht, al blijft het vrij ondergeschikt aan het betoog. Het is allemaal heel interessant, maar vlot leest het niet. Het is nogal véél allemaal.

Leve Isa, die op een eigen wijze een sausje over het verhaal giet. En leve de boomverzorgers, die wat spanning brengen!
Met andere woorden: met een tikje minder had het geheel misschien uitgenodigd om nog eens rustig te herlezen..

Marjo

euforie

Hallo bloggers,
in het begin was ik enthousiast over thema en aanpak van "euforie";
nu ik het bijna uit heb, duurt het me allemaal wat te lang
ik vind ook dat de schrijver erg loopt te geuren met zijn Latijn en Grieks
maar heb weer bewondering voor zijn kennis van architectuur - tenminste, ik kan zijn ideeen goed volgen en vraag me af of hij dit ooit heeft gestudeerd of willen studeren?
in welk jaar speelt de tegenwoordige tijd in het boek?
Het valt me ook op dat Johannes Vermeer erg neerkijkt op het klootjesvolk, dat hindert me een beetje.
Loes
(ik hoop dat dit  commentaar goed terecht komt)

de titel

Ik blijf me maar verwonderen over de titel. Volgens van Dale betekent euforie: een gevoel van welbehagen vaak gepaard gaand met een grote mate van vrolijkheid. Laat mij nou juist bij het lezen van het boek het tegenovergestelde ervaren. Ik kom er niet doorheen, het irriteert me en ik word er allesbehalve vrolijk van.

Kom mee.

Onlangs schreef Mieke van Eck in haar column in het Brabants Dagblad dat ze 'De bijbel voor ongelovigen' van Guus Kuijer heel bijzonder vindt, en om de lezer uit te nodigen mee te denken hierover kwam de uitnodiging: "Lees even mee", en dan volgde een stuk tekst uit het boek.
Daar moest ik aan denken bij het boek Euforie omdat de schrijver verspreid door het hele boek maar in totaal toch zeker op 14 momenten zich ook direct tot de lezer richt met de woorden: "Kom mee."
Het dan net of je aangespoord wordt om toch verder weer mee het boek in te duiken, al verwacht je daarna iets bijzonders, wat niet altijd het geval is en vandaar dat ik ze daarom eigenlijk wat overbodig vind.
Denkt u er anders over?
Laat het weten, kom mee(doen)!

De buitenwereld maakt de binnenwereld

Johannes Vermeer geloofde vroeger dat architectuur iets kon uithalen, iets wezenlijks.
Citaat:
Hun eerste project was een kapel op een begraafplaats zonder specifieke godsdienstige grondslag. Vermeer kwam met het idee: een lemniscaat als basisplattegrond, met de dode in de ene cirkel en het levende publiek in het andere. Het schuin oplopende dak had een ronde opening voor het daglicht, gefilterd door een velum. Het grootste geheim van de ruimte was het gebruik van stromend water langs de vier slanke zijramen op de snijpunten van de 8-vorm. Dit gaf in eerste instantie de illusie dat het buiten zachtjes regende, en vooral als de zon scheen schilderde dat prachtige patronen op de witte marmeren vloer. Als je geconcentreerder keek, merkte je dat het water omhoog stroomde. In het gebouw werkte die opwaartse beweging door. Het ontwerp had iets eenvoudigs, iets bescheidens, maar het effect was juist intens: meditatief, troostend en verwonderend.
Ik ben van mening dat in dit stukje het meest beeldend wordt beschreven wat hij bedoelt met de buitenwereld maakt de binnenwereld. Hij maakt het tot een waarheid.

bijdrage Toon Mentink Eufotie

Euforie

Vlot  geschreven  boek. De twee verhaallijnen maken het aantrekkelijker  waarbij ik de middelbare school hoofdstukken  beter vind ( de leraren ook wel erg een karikatuur). De hoofdpersoon wordt genuanceerd neergezet  als bangig dromend en weinig daadkrachtig.  De andere personen zijn soms teveel een karikatuur en eenzijdig qua persoonlijkheid. Ter vergelijking: de Noorse schrijver Knut Hamsun kon als geen ander hoofdpersonen subtiel en menselijk laten evolueren in hun karakters  zelfs van positief naar negatief  en omgekeerd. Ik bewonder de werklust van Christiaan Weijts  om zich te verdiepen in de architectuur en dat was informatief. Taalgebruik is vlot  maar de dosis latijn en kennis der Grieken(beetje koketterend} voegt te weinig toe. Het zeer actuele karakter is voor mij ook een beetje te bekend en daardoor saai. Het meest onduidelijk en voor mij te simpel is het bekoelen van de relatie tussen Vermeer en Celine. Als dit overal zo zou gaan komen we snel op 90 % echtscheiding in Nederland. Ook de dreigbrieven en de dader ervan zijn voor mij ongeloofwaardig. De onderliggende maatschappijkritiek is terecht maar kan me niet aan het denken zetten. Als ik tengevolge daarvan een boodschap met nawerking zou moeten overhouden is dat toch miniem. De compositie van alles is goed doordacht maar voor mij teveel in één boek. Ik houd van weinig en subtiel en daar veel differentiatie in die spanning opbouwt.  Garcia de Marquez schijnt ooit in een van spaarzame interviews gezegd te hebben. “Mensen lezen veel bedoelingen en betekenissen in mijn boeken waar ik geen weet van heb en dat vind ik prima” Christiaan Weijts  stopt heel veel bedoelingen in zijn boek dat desondanks voor mij toch saai blijft.

Tot slot: Als je columns van Christiaan leest tref je een keurige erudiete heer met beschaafd taalgebruik aan. Wat me intrigeert is hoe de schrijver zich voelt als hij het expliciete taalgebruik uit zijn boek Euforie hanteert. Als ik Hugo Claus of Gerard Reve lees denk ik, de man zal wel zo zijn ongeveer, en bij Christiaan weet ik dat niet.

Toon Mentink

Winnaar BNG Literatuurprijs - Christiaan Weijts

Eerste bijeenkomst Leesclub

Deze nieuwe leesclub discussieert over het boek Euforie van Christiaan Weijts. Op maandag 4 maart is het zover. Dan komt de leesclub voor het eerst bij elkaar! We hebben inmiddels 21 lezers die meedoen. Ook Christiaan Weijts zelf zal een bijdrage leveren aan de discussie. Schroom niet en plaats op deze blog je eerste indruk van het boek.

Wil je je alsnog aanmelden om mee te lezen of een bijdrage te leveren aan de blog? Plaats een reactie op deze blog of meld je aan via Bijke